Aydın' Efeler’de görme engelli bireyler, kent yaşamında karşılaştıkları fiziksel ve dijital engeller nedeniyle günlük hayatlarını birçok alanda zorluklarla sürdürüyor. Kaldırımlara park edilen araçlar, işgal edilen hissedilebilir yüzeyler, yetersiz sesli trafik ışıkları ve toplu taşımadaki eksiklikler, görme engellilerin bağımsız hareket kabiliyetini sınırlandırıyor.

6 Nokta Körler Derneği Aydın Şube Başkanı Bayram Özen, erişilebilirlik konusunda önemli eksikliklerin bulunduğunu belirterek, özellikle şehir içi ulaşım, yaya yolları ve dijital platformlarda yapılacak düzenlemelerin görme engellilerin yaşamını kolaylaştıracağını söyledi. Özen, hem kamu kurumlarına hem de yerel yönetimlere çağrıda bulundu.

"AMACIMIZ KALİFİYE BİREYLER YETİŞTİRMEK"

6 Nokta Körler Derneği Aydın Şube Başkanı Bayram Özen, derneğin uzun yıllardır görme engellilerin eğitim ve sosyal yaşama katılımı için çalışmalar yürüttüğünü söyledi.

Özen, "Ben 6 Nokta Körler Derneği Aydın Şube Başkanıyım. Aydın doğumluyum. 2,5 yaşından itibaren görme yetimi kaybettim. Yaklaşık 2008 yılından bu yana 6 Nokta Körler Derneği Aydın Şube Başkanlığı görevini yürütüyorum" dedi.

Derneğin temel hedeflerinden bahseden Özen, "Bizim çalışmalarımız daha çok körlerin eğitim ve istihdam alanlarında kendilerini geliştirmesi, kalifiye bireyler haline dönüşmesi noktasında. Halk eğitim kursları, bilgisayar kursları, Braille okuma yazma eğitimleri, bağımsız hareket dediğimiz beyaz baston kullanımı eğitimleri gerçekleştiriyoruz. Ayrıca tiyatro, enstrüman, diksiyon ve iletişim eğitimleri de düzenliyoruz" ifadelerini kullandı.

KALDIRIMLAR EN BÜYÜK SORUNLARDAN BİRİ

Görme engellilerin kent yaşamında karşılaştığı sorunlara değinen Özen, kaldırımların amacı dışında kullanılmasının ciddi mağduriyet oluşturduğunu belirterek, "Şehrin ana arterlerinde veya ara sokaklarında bulunan kaldırımların önüne gelişi güzel park edilen araçlar, esnaf stantları ya da rampaların önüne bırakılan araçlar ciddi sorun oluşturuyor. O araçlar park edildiğinde sadece görme engelliler değil, ortopedik engelliler ve bebek arabasıyla kaldırıma çıkmak isteyen kadınlar da kaldırıma çıkamıyor. Dolayısıyla aslında herkes engellenmiş oluyor" dedi.

HİSSEDİLEBİLİR YÜZEYLER İŞGAL EDİLİYOR

Görme engellilerin yön bulmasını sağlayan hissedilebilir yüzeylerin de sık sık işgal edildiğini belirten Özen, bu durumun güvenli hareket etmeyi zorlaştırdığını söyledi.

Özen, "Kaldırımlarda yapılmış olan hissedilebilir yüzey taşlarımız var. Görme engellilere yönelik olan bu taşların üzerine gelişi güzel konulan stantlar, sandalyeler, masalar ve tabureler bizim için ciddi engeller teşkil ediyor" ifadelerini kullandı.

TOPLU TAŞIMADA SESLİ SİSTEM EKSİKLİĞİ

Toplu taşımada yaşanan sıkıntılara da dikkat çeken Özen, sesli durak anonslarının eksikliğinin görme engellileri başkalarına bağımlı hale getirdiğini söyledi.

Özen, "Sesli uyarı sistemlerinin olmayışı nedeniyle bir görme engelli herhangi bir duraktan bindiğinde gitmek istediği yere nerede ineceğini bilemiyor. Haliyle birilerine bağımlı hale geliyor. Sürekli 'Şu durağa geldik mi?' diye sormak durumunda kalıyor. Bunlar ciddi engeller bizim için" dedi.

"TRAFİK IŞIKLARI ŞANSA BIRAKILMAMALI"

Kentte sesli trafik ışıklarının yetersiz olduğunu vurgulayan Özen, görme engellilerin karşıdan karşıya geçerken büyük risk yaşadığını belirtti.

Özen, "Sesli uyarı sistemi olmayan trafik ışıkları nedeniyle karşıdan karşıya geçerken bir görme engelli tek başınaysa adeta şansa hareket ediyor. Oysa İstanbul, Ankara, İzmir, Afyon ve Eskişehir gibi illerde bulunan sesli uyarı sistemli trafik ışıkları Aydın'da da yaygınlaşmış olsa bizler de gönül rahatlığıyla karşıdan karşıya geçebiliriz" diye konuştu.

ERİŞİLEBİLİRLİK ÇAĞRISI YAPTI

Sorunların çözümüne yönelik önerilerini de sıralayan Özen, yerel yönetimler ve ilgili kurumların erişilebilirlik konusunda daha fazla çalışma yapması gerektiğini ifade ederek, "Sesli uyarı sistemli trafik ışıkları yaygınlaştırılmalı. Toplu taşımada sesli uyarı sistemleri kurulmalı. Esnaflar kaldırımların tamamını kapatmamalı ve hissedilebilir yüzey taşlarının üzerine herhangi bir eşya koymamalı. Rampaların önüne gelişi güzel araç park edilmemeli" dedi.

"DİJİTAL GÖRÜNMEZLİK SONA ERMELİ"

Fiziksel engeller kadar dijital alandaki erişilebilirlik eksikliklerinin de önemli olduğunu belirten Özen, kurumların sosyal medya ve internet sitelerini erişilebilir hale getirmesi gerektiğini söyledi.

Özen, "Kamu kurumları yapmış oldukları açıklamaları çoğu zaman görsel olarak paylaşıyorlar. Yazılı bir açıklamanın fotoğrafını çekip betimleme yapmadan yayımlıyorlar. Dolayısıyla bizler yapılan açıklamalardan habersiz kalabiliyoruz" ifadelerini kullandı.

Konuyu Aydın Valiliği'ne de ilettiklerini anlatan Özen, "Yapılan açıklamaların yazılı olarak da paylaşılmasını talep ettik. Sağ olsun Sayın Valimiz de ilgili kurumlara gerekli talimatları verdi. Bundan sonraki süreçlerde sosyal medya platformlarında ve web sitelerinde yapılan açıklamalardaki görsellerin betimlenmesine yönelik bir talimatı oldu" dedi.

Özen ayrıca, "2025 yılında Sayın Cumhurbaşkanımız tarafından yayımlanan erişilebilirlik genelgesi var. 30 Haziran tarihinde bunun süresi doluyor. Bütün kurumlar sosyal medya platformlarını ve web sitelerini engelliler için erişilebilir hale getirmek zorunda" diyerek tüm kurumlara çağrıda bulundu.