Aydın’da üreticinin bu yıl pamuk ekimini azaltması, kooperatifin alım rakamlarına da yansıdı. Aydın Tariş Pamuk Kooperatifi Yönetim Kurulu Başkanı Tolga Önal, 2021’de yaklaşık 18,5 milyon kilogram olan pamuk alımlarının bu sezon 9 milyon kilogram civarında kalmasını beklediklerini belirterek, yüksek maliyetler ve beklentinin altında kalan fiyatlar nedeniyle üreticinin alternatif ürünlere yöneldiğini söyledi.

S.S. 46 No.lu Aydın Pamuk ve Yağlı Tohumlar Tarım Satış Kooperatifi Başkanı Tolga Önal, Yönetim Kurulu Üyeleri Doğan Altan, Ali Kılıçaslan, Murat Küçükgüldal, İlker Toygar ile yaptığı toplantının ardından, pamuk sezonunu değerlendirdi.

Bölgelerindeki hasadın büyük ölçüde tamamlandığını belirten Önal, “Bu yıl itibarıyla üreticilerimizden 7 milyon 630 bin kilogram pamuk aldık. Bölgemizde gezip gördüğümüz, ziraat mühendislerimizin ve üreticilerimizin bize aktardığı bilgilere göre hasadın yüzde 70–80’i tamamlandı. Yüzde 20–30 civarında pamuk var. Yağıştan dolayı şu an bekliyoruz, arazilere girilmiyor” dedi.

Alımların ağırlıklı olarak kendi bölgelerinden yapıldığını ifade eden Önal, “Büyük çoğunluk kendi bölgemizden. Burada Efeler olarak konuşuyoruz. Dışarıdan da bize pamuk getirmek isteyen üreticilerimiz oluyor. Bunların da pamuğunu alabiliyoruz. Tabii ortak olanla olmayan arasında kesinti olarak bir fark oluyor. Ortak olmayanlar pamuğunu bize biraz daha düşük fiyata satıyor” diye konuştu.

“VERİM İYİ AMA FİYAT BEKLENTİLERİ KARŞILAMIYOR”

Tarla verimlerinin üreticilerden aldıkları bilgilere göre iyi olduğunu söyleyen Önal, “500 kiloların üzerinde, 600–650 kilo tarla verimlerini de duyduk. Ortalama 500 kilo civarında bizim duyduğumuz rakamlar. Üretici verim anlamında iyi ama fiyat anlamında maalesef beklentileri karşılamıyor. Sezon ilk başladığında kütlü pamuk fiyatı ortalama 44–45 lirayken şimdi 40 lira civarında. Bu da üreticiyi kesinlikle tatmin etmiyor” ifadelerini kullandı.

Kendisinin de pamuk üreticisi olduğunu hatırlatan Önal, “Pamuk üreticisi şu an para kazanamıyor. Çünkü maliyetler çok yüksek. Ben kendim de bir pamuk üreticisi olduğum için söylüyorum, şu an maliyetine gibi bir şey oluyor. Ben defalarca söyledim; kütlü pamuk fiyatı 50 liralardan başlamalıydı ki üretici seneye de eksin” dedi.

“PARA KAZANAMAYACAĞIM ÜRÜNÜ NİYE EKEYİM?”

Girdi maliyetlerindeki artışın üreticiyi başka ürünlere yönelttiğini belirten Önal, “Girdi maliyetlerimiz yüzde 100’e varan oranlarda artarken ürettiğimiz pamuğun fiyatı maalesef yüzde 100 artmıyor. Üreticimiz artık daha az maliyetli başka ürünlere yöneliyor. Buğday ekiyor, buğdayın arkasından ayçiçeği ekiyor veya mısır ekiyor. ‘Ben para kazanamayacağım ürünü niye ekeyim?’ diye en az maliyetli ürünü ekmeye çalışıyor” diye konuştu.

Geçen sezon pamuk yetiştiren bazı üreticilerin bu yıl hiç pamuk ekmediğini söyleyen Önal, “Geçen sene ekip de bu sene hiç pamuk ekmeyen üreticilerimiz var. Her yıl yüzde 30–40 civarında azalıyor. Biz 2021 yılında kooperatif olarak yaklaşık 18,5 milyon kilogram pamuk almıştık. Bu yıl ise 9 milyon kilogram civarında pamuk alacağımızı tahmin ediyoruz. Üreticilerimiz artık pamuk fiyatlarından memnun değil” dedi.

“KİLOGRAM BAŞINA EN AZ 5 LİRA FARK DESTEĞİ BEKLİYORDUK”

Üreticilerin destek beklentisini dile getiren Önal, “Biz elimizden geleni yapmamıza rağmen üretici memnun değil. Burada devletimizin desteği gerekiyor. 2025 yılında almamız gereken fark desteğini maalesef alamadık. Bu konuda Bakanlığımızdan acil bir açıklama bekliyoruz. Böyle giderse pamuk üreticileri artık pamuk üretmekten vazgeçecek” ifadelerini kullandı.

Destek hesaplamalarının açıklanmasını isteyen Önal, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Üretim maliyetiyle satış fiyatı arasındaki farkın, fark desteği olarak verileceği söylendi. Ama maalesef 2025 yılının pamuğunda bunu alamadık. 2026 yılında da ne olacağı belli değil. Üreticimiz pamuğu kaç paraya mal etti, kaç paraya sattı? ‘Biz bundan dolayı veriyoruz veya vermiyoruz’ denmesini bekliyoruz. Kendi rakamlarımıza göre 2025 yılı pamuğunda kilogram başına en az 5 lira fark desteği bekliyorduk. Devletimizden şeffaf ve tatmin edici bir açıklama bekliyoruz.”

Gelecek sezon için endişeli olduklarını belirten Önal, “Devlet bu pamukçuyu desteklemezse seneye bölgemizde ekilen pamuk yüzde 50 daha azalır diye düşünüyoruz” dedi.

“BİZDE ÜÇ R KURALI VAR”

Kooperatife getirilen pamuğun işlenme sürecini de anlatan Önal, “Üreticilerimiz bin bir zorlukla, çok pahalıya mal ettikleri pamuğu tesislerimize getiriyor. İlk tartımın ardından eksper arkadaşlarımız gelip pamuğun kalitesini kontrol ediyor. Bizde üç R kuralı var: Renk, randıman ve rutubet. Önce pamuğun rutubeti ölçülüyor. Ardından randımanına ve çıkan renge göre fiyat skalamız oluşuyor” diye konuştu.

Tesiste lif ve çiğidin birbirinden ayrıldığını belirten Önal, “Bize gelen ürün kütlü, çiğitli pamuk. Burada yaptığımız işlem, pamuğun lifiyle çiğit dediğimiz çekirdeğinin ayrılması. Çıkan çiğitlerimizi yağ fabrikasına gönderiyoruz. Burada pamuk yağı elde ediliyor. Pamuk küspesi, kapçık gibi ürünler de hayvan yemlerinde kullanılıyor” dedi.

Pamuğun tekstile uzanan yolculuğunu anlatan Önal, “Ayırdığımız lifleri ortalama 220 kilogramlık balyalar halinde presleyerek iplik fabrikalarına satıyoruz. Burada iplik olduktan sonra dokuma, örme ve boyama işlemlerinden geçerek tüketicilerin kullanımına sunuluyor. Pamuğun yolculuğu bu şekilde” ifadelerini kullandı.