Aydın’da deve güreşi geleneğinin ayrılmaz parçası olan saraciye ustalığı, azalan çırak sayısı ve artan maliyetler nedeniyle yok olma tehlikesi yaşıyor. Yaklaşık 40 yıldır deve malzemeleri üreten ve kendisi de deveci olan Müjdat Korak, mesleğin son temsilcilerinden biri olarak kültürü yaşatmaya çalıştıklarını söyledi.

50 yaşındaki Müjdat Korak, mesleğe çocuk yaşlarda başladığını ve hayatının büyük bölümünü deve kültürüne adadığını anlattı. Deve donanımı ve süslemeleri ürettiklerini belirten Korak, aynı zamanda aktif deveci olduklarını ifade etti.

YOK OLMA TEHLİKESİ ALTINDA

Saraciye ustalığının artık yeni kuşak tarafından tercih edilmediğini söyleyen Korak, mesleğin geleceği konusunda endişeli konuştu. Çırak yetişmemesinin en büyük sorun olduğunu vurgulayan usta, mesleği ayakta tutmaya çalıştıklarını dile getirdi. Korak, durumun ciddiyetini şöyle ifade etti “Mesleğimiz yok olma aşamasındaki mesleklerden. Bizden sonra eleman yetişmiyor. Elimizden geldiği kadar ayakta tutmaya çalışıyoruz.”

TALEP VAR, USTA YOK

Deve kültürünün bölgede hâlâ ilgi gördüğünü belirten Korak, insanların farklı hayvanlara ilgi duyduğu gibi deveye de tutku beslediğini söyledi. Bu nedenle deve sahiplerinin malzeme ve süsleme taleplerinin sürdüğünü aktardı. Korak, ilginin devam ettiğini şu sözlerle dile getirdi “Herkesin bir merakı var. Kimisi güvercin sever, kimisi horoz. Bizim işimiz deve. Deveyle ilgili ihtiyaçları karşılamaya çalışıyoruz.”

USTALIKLA GELİŞEN SANAT

Yıllar içinde hem kullanılan malzemelerin hem de işçiliğin değiştiğini anlatan Korak, tecrübe arttıkça ürünlerin de güzelleştiğini belirtti. Deve süslemelerinin görsel bir şölen oluşturduğunu vurgulayan usta, estetiğin önemli olduğunu söyledi. Mesleki gelişimi şöyle anlattı “İlk yaptıklarımızla şimdikiler arasında fark var. İş geliştikçe malzeme de, işçilik de değişiyor. Ne kadar güzel yaparsan o kadar ilgi görüyor.”

BİR DEVE DONANIMI 250 BİN LİRAYA KADAR ÇIKIYOR

Deve donanımlarının tamamen kişiye özel üretildiğini söyleyen Korak, fiyatların da isteğe göre büyük değişiklik gösterdiğini ifade etti. Temel ihtiyaçlarla süsleme unsurlarının farklı olduğunu belirten usta, deve sahiplerinin görselliğe önem verdiğini söyledi.

Korak, maliyeti şöyle anlattı “Bir devenin tam takım üzeri 70–80 bin liradan başlar, 250 bin liraya kadar çıkar. Kişinin isteğine göre değişir. Ne kadar süs isterse o kadar artar.”

DEVELERİN ‘GİYİMİ’ VE SÜSLERİ

Ürettikleri malzemelerin deve kültüründe özel isimleri ve işlevleri olduğunu anlatan Korak, havut, çul, kolon ve yular gibi parçaların temel ihtiyaç olduğunu belirtti. Süslemelerin ise sahibinin zevkine göre değiştiğini ifade etti.

Korak, ürünlerini şu sözlerle tanıttı “Bunlar develerin giyimi. Havut, karın altı, çul, kolon, yular gibi temel ihtiyaçlar var. Bir de süsleri var. Boncuklu da olur, sade de olur. Deve sonuçta; ne taksan yakışır ama ne kadar süslersen o kadar güzel görünür.”

Aydın ve çevresinde yüzyıllardır süren deve kültürü, ustaların emeğiyle yaşamaya devam ediyor. Ancak saraciye ustalığının yeni kuşak tarafından tercih edilmemesi, bu köklü zanaatı gelecekte sessizce kaybolma riskiyle karşı karşıya bırakıyor. Müjdat Korak gibi ustalar ise hem üretimleri hem de devecilik tutkularıyla bu geleneğin son temsilcileri olmayı sürdürüyor.