Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Radyoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Göksel Tuzcu, MR, tomografi, ultrason ve röntgen gibi görüntüleme yöntemlerine ilişkin merak edilenleri anlattı. MR ile tomografinin aynı şey olmadığını belirten Tuzcu, gereksiz tomografi çekimlerinin ciddi radyasyon maruziyetine yol açabileceğini söyledi.

Sağlık alanında tanı sürecinin en önemli basamaklarından biri olan radyolojik görüntüleme yöntemleri, vatandaşlar tarafından sıkça karıştırılıyor. Özellikle MR ile tomografinin aynı yöntem sanıldığını belirten Doç. Dr. Göksel Tuzcu, iki tetkikin farklı mekanizmalarla çalıştığını ifade etti.

“MR İLE TOMOGRAFİ AYNI ŞEY DEĞİL”

MR ve tomografinin birbirinden farklı görüntüleme yöntemleri olduğunu söyleyen Tuzcu, “MR ile tomografi aynı şey değildir. İkisi de görüntüleme yöntemidir ancak farklı mekanizmalarla çalışır. Tomografi radyasyon içerir, MR ise radyasyon içermez” dedi.

Hangi hastada hangi yöntemin tercih edileceğine hastalığın türüne göre karar verildiğini belirten Tuzcu, tomografinin özellikle akciğer ve kemik hastalıklarında önemli bilgiler sunduğunu, MR’ın ise yumuşak doku, kas hastalıkları, beyin, fıtık ve spinal kord görüntülemesinde daha değerli olduğunu söyledi.

“HER HASTALIKTA TEK BİR GÖRÜNTÜLEME YÖNTEMİ YOK”

Hastalığa göre görüntüleme yöntemlerinin değiştiğini vurgulayan Tuzcu, tek bir hastalık grubunda tek bir görüntüleme yönteminden söz etmenin doğru olmadığını ifade etti.

Tuzcu, “Hekimler ve klinisyenler, hastanın durumuna göre hangi görüntüleme yönteminin isteneceğine karar verir. Örneğin akciğer görüntülemesinde toraks BT çok iyi bulgular verirken, beyin görüntülemesinde MR daha fazla tercih edilebilir. Tiroid ve tükürük bezleriyle ilgili sorunlarda ultrason kısa sürede çok değerli bulgular verebilir. Bir kırık ya da kemikle ilgili bir patoloji varsa direkt röntgenle tanıya ulaşmak mümkün olabilir” diye konuştu.

“GEREKSİZ TOMOGRAFİ HALK SAĞLIĞI SORUNUDUR”

Tomografinin çok değerli bir tetkik olmasına rağmen gereksiz kullanımının sakıncalı olduğunu belirten Tuzcu, özellikle tekrarlayan çekimlerde radyasyon maruziyetine dikkat edilmesi gerektiğini söyledi.

Tuzcu, “Gereksiz tomografi kesinlikle zararlıdır. Aslında bu bir halk sağlığı sorunudur. Sonuçta tomografi ciddi radyasyon içeren bir tetkiktir. Ama aynı zamanda çok teknik ve çok değerli bulgular veren bir yöntemdir. Özellikle acil servise gelip beyin kanaması ya da inme şüphesi olan hastalarda çok kısa sürede tanıya götürücü bilgiler verir” dedi.

Tomografiden tamamen korkulmaması gerektiğini ancak bilinçli davranılması gerektiğini ifade eden Tuzcu, “Korkmamak gerekir ama dikkat etmek gerekir. MR kadar masum değildir” sözleriyle uyarıda bulundu.

“ULTRASON HER ŞEYİ GÖSTERMEZ”

Vatandaşlar arasında ultrasonun her hastalığı gösterebildiği yönünde yanlış bir algı olduğunu belirten Doç. Dr. Göksel Tuzcu, ultrasonun da önemli ve pratik bir tetkik olduğunu ancak sınırları bulunduğunu söyledi.

Ultrasonun ses dalgalarıyla çalıştığını hatırlatan Tuzcu, “Ultrason çok değerli, pratik ve yaygın kullanılan bir tetkiktir. Ancak tabii ki her şeyi göstermez. Ses dalgalarıyla çalıştığı için özellikle bağırsak ve mide görüntülemesinde yetersiz kalabilir. Çünkü gazları geçemez. Kemiği de geçemediği için beyin görüntülemesinde ultrason kullanamayız” ifadelerini kullandı.

Ultrasonun özellikle batın içi organlarda önemli bir yere sahip olduğunu belirten Tuzcu, karaciğer, safra kesesi, böbrekler, tiroid ve tükürük bezlerinin değerlendirilmesinde ultrasonun çoğu zaman ilk tercih edilen yöntem olduğunu söyledi.

“RADYOLOJİ RAPORLARI HASTALAR İÇİN DEĞİL, HEKİMLER İÇİN YAZILIYOR”

Radyoloji raporlarının vatandaşlar tarafından zor anlaşılmasının nedenine de değinen Tuzcu, raporların teknik ifadeler içermesinin bilinçli bir tercih olduğunu belirtti.

Raporların esas olarak hastayı değerlendiren hekime yönelik yazıldığını söyleyen Tuzcu, “Radyoloji raporları aslında halk tarafından anlaşılmıyor ama hekimler tarafından anlaşılıyor. Çünkü teknik ifadeler var. Hekim hastayı muayene ediyor, radyolojiye gönderiyor. Biz de görüntülemeyi değerlendirip sonucu hekime yazıyoruz. Bu raporları hekim okusun diye hazırlıyoruz” dedi.

Tıbbi terimlerin raporları kısa ve teknik hale getirdiğini ifade eden Tuzcu, “Halkın anlayabileceği şekilde yazsak raporlar çok uzayabilir. Hekime yönelik yazdığımız için teknik ifadeler kullanıyoruz. Bu nedenle vatandaşlar zaman zaman raporları anlamakta zorlanabiliyor” diye konuştu.

Doç. Dr. Göksel Tuzcu, görüntüleme yöntemlerinin gelişigüzel değil, hastanın şikayeti, muayene bulguları ve hekimin değerlendirmesi doğrultusunda kullanılması gerektiğini vurguladı.