tvDEN’in sevilen programı Ayşegül Koç’un sunduğu Sora Sora programına konuk olan Avukat Zafer Kaya, telif hakları konusunda önemli bilgiler verdi.

FOTOĞRAFLAR İÇİN TIKLAYIN

Kaya, telif hakkının önemi ve Türkiye Musiki Eserleri Sahipleri Meslek Birliği (MESAM) üstlendiği görevleri anlattı. Kaya, Ege bölgesinde telif haklarıyla ilgili bar, restoran gibi işletmelerde de denetimler yapacaklarını söyledi.

TELİF HAKLARININ ORTAYA ÇIKIŞI

Avukat Zafer Kaya telif haklarının ortaya çıkışını, ‘’17. Yüzyılda Fransa’da bir piyanistin arkadaşları ile gittiği bir restoranda bütün gece boyunca kendi eserlerinin çalınması ile ortaya çıkıyor. Restoran piyaniste yemeğin hesabını gönderdiğinde piyanist, bütün gece kendi eserlerinin çalındığını ve bütün misafirlerin bunu dinlediğini söylüyor. Piyanist, ben sizin yemeğinizi yedim sizde benim eserlerimi müşterilerinize sundunuz diyip hesap ödemeyeceğini söylüyor. Bu konu yargıya taşınıyor. Fransız mahkemeleri piyanisti haklı buluyor. Piyanistin yapmış olduğu bestelerin kullanımının mutlaka bir bedeli olmasına karar veriyor. Bu olayla birlikte Avrupa’da Telif Hukuku süreci başlıyor’’ sözleriyle anlattı.

TELİF HAKLARI VE MESAM’IN KURULUŞU

Türkiye Musiki Eserleri Sahipleri Meslek Birliği (MESAM) üstlendiği görevler ve önemi hakkında bilgiler paylaşan Kaya, ‘’Ülkemizde 1987 yılında bir meslek birliği kuruluyor. Meslek birliğinin amacı, birçok sanatçının tek başlarına arayamadıkları haklarını toplu şekilde arama çalışmasıdır. Nasıl bir marka ve patent varsa aynı şekilde üretmiş olduğunuz fikir, sanat eseri, kitap, yazı, filmler bunlarda da aynı kapsam içerisinde bir ticari değer kazanıyor. Kanunlarımız tarafından da haklarımız korunuyor. Günümüzde sosyal medyanın etkinliği ile yapılan paylaşımlarda bizlerde şöyle ibareler görebiliyoruz ‘’Telif Hakları nedeni ile bu video kaldırılmıştır’’ şeklinde. Mesela bir emek harcadınız bir şey meydana getirdiniz bunu bir başkası ticari bir kazanca çeviriyor ve bundan paralar kazanıyorlar. Doğal olarak sizde şöyle düşünüyorsunuz, ben buna emek verdim bu eseri ben ortaya çıkardım. Sadece sanatçı yaşadığı sürece değil öldükten 70 yıl sonrasına kadar mirasçıları tarafından bu hakkı korunuyor. Kanunlar bu hakları korurken aynı zamanda yaptırım getirmek zorunda. Fikir ve Sanat Eserleri kanun 68. ve 71. Maddeleri iki tane yaptırım getirmiştir. Kanunlar şöyle söylüyor eseri kullandığınızda eserin bedelini ödeyeceksiniz. Eser sahibinin izni olmadan eseri kamuoyuna sunduysanız, lisanssız ve izinsiz olmanız nedeniyle tazminat ödemek zorunda kalıyorsunuz. Tabiî ki çıkıp bu eser benim diyemiyorsunuz. MESAM’ a başvurarak eserinizi koruma altına alıyorsunuz. Meslek birliği toplu olarak eserleri koruma altına almış oluyor. Meslek birliği bu konu hakkında lisans adı altında bir sistem oluşturmuştur. Günümüzde kafelerde, barlarda kısacası ticari amaçla kamuoyuna açık yerlerde çalınan müziklerinde lisansı alınmak zorundadır. Bunların ağır yaptırımları vardır 1 yıldan 5 yıla kadar hapis ve eserin değerinin 3 katı kadar para cezasına çarptırılabilirsiniz. MESAM her sene bir tarife açıklıyor, bakanlık bunu onaylıyor, bu tarife standartlar dâhilinde lisanslamalar yapılıyor, lisanstan gelen ücretlerde sanatçılara dağıtılıyor’’ dedi.

‘’DÖNGÜ KIRILIRSA HEPİMİZ KAYBEDERİZ’’

MESAM’a internet sitesi aracılığı ile başvuru yapılabileceğini belirten Kaya, ‘’Ege bölgesindeki temsilcilik Kaya Hukuk Bürosuna aittir. Bir proje üzerinde çalışma yapıyoruz. Bu bölgede lisanslarını almamış tüm işletmeleri ziyaret edeceğiz. Lisans bölümündeki arkadaşlarımız ziyarette bulunuyorlar. Sizlere anlattığım gibi bu durumu anlatıyorlar. Tarife standardında indirimler yapılıyor ve sözleşmeler imzalanıyor. İş yeri sahiplerinin yapmış olduğu bu ödemeler kötü değil. Çünkü yapacakları ödemelerde daha güzel eserler, daha iyi müzikler, daha fazla sanatçı böyle bir kapı açılacak. Bunu yapmadığımızda o döngü kırılacak, hepimiz zarar göreceğiz’’ diyerek MESAM’ın önemine dikkat çekti. (MEHMET RAŞİT AKBALIK)